26 Tháng 10, 2026
Để có mùi già đúng Tết, nông hộ ở Hà Nội thường gieo hạt cuối tháng 9 âm lịch, khoảng tháng 10 dương lịch. Sau khoảng 2,5–3 tháng, cây ra hoa, kết quả vừa kịp phiên chợ cuối tháng Chạp. Cây càng nhiều quả càng thơm, càng nhiều tinh dầu, nên ngoài bán chợ còn bán được cho lò cất.
Mùi già là cây rau mùi (Coriandrum sativum) để già đến khi ra hoa, kết quả. Theo Đỗ Tất Lợi, mùi là cây sống hằng năm, cao 0,35–0,5 m, hoa nhỏ màu trắng hoặc hồng nhạt mọc thành tán.
Mùi già không phải một giống riêng. Khác biệt nằm ở thời vụ và cách để cây. Gieo đúng lúc để cây già vào cuối năm âm lịch, giữ lại cây to khoẻ cho ra hoa.
Các làng trồng mùi già ở Hà Nội đều gieo vào khoảng tháng 9 âm lịch:
Cách tính ngày gieo: lấy ngày mùng 1 Tết của năm đó, đếm lùi khoảng 90–100 ngày. Đây là cách quy đổi gần đúng từ mốc “cuối tháng 9 âm lịch” mà các làng nghề đang làm.
| Gieo | Khả năng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Sớm (giữa tháng 8 âm) | Cây già trước Tết | Quả có thể khô, rụng; hợp bán lò cất hơn bán chợ |
| Đúng vụ (cuối tháng 9 âm) | Ra hoa, kết quả cuối tháng Chạp | Mốc của làng Hoạch An, Cổ Giang |
| Muộn (sau giữa tháng 10 âm) | Cây có thể chưa kịp kết quả | Rủi ro cao nếu rét đậm kéo dài |
Bảng trên là nhận định dựa trên mốc gieo của làng nghề; thời gian thực tế còn tuỳ thời tiết từng năm.
Hộ mới trồng nên hỏi cán bộ khuyến nông xã về lượng hạt, phân bón phù hợp với đất địa phương.
Thu hoạch rộ: ở Hoạch An, theo VnBusiness, cả làng thu mùi già từ khoảng 25 tháng Chạp, gói gọn trong 3–5 ngày. Mùi được bán nhiều nhất sáng 30 Tết ở các chợ dân sinh.
Dấu hiệu cây đã già: thân chuyển từ xanh sang tía rồi nâu sẫm, cây có nhiều chùm quả.
Giữ giống: theo Đỗ Tất Lợi, quả mùi hái khi chín và phải hái ngay để tránh rụng. Người ta cắt cả tán, phơi khô, đập lấy quả, phơi tiếp rồi cất nơi khô ráo.
Nhiều hộ để riêng một góc ruộng cho cây già hẳn để lấy hạt gieo vụ sau.
Ngoài bán chợ Tết, cây mùi già còn là nguyên liệu cất tinh dầu mùi già. Quả mùi chứa khoảng 0,3–1% tinh dầu (Đỗ Tất Lợi), giàu linalool cho mùi ngọt ấm. Vì vậy cây càng nhiều quả thì càng có giá trị với lò cất.
Thảo Dược Xanh mua mùi già nguyên cây đã ra hoa, kết quả. Mùa thu mua từ tháng 10 đến Tết.
| Yêu cầu | Chi tiết |
|---|---|
| Độ già | Cây đã có quả, càng nhiều quả càng tốt |
| Độ tươi | Tươi hoặc héo nhẹ; không úng, không mốc |
| Độ sạch | Rũ sạch đất, bỏ bớt rễ; không lẫn cỏ, rau khác |
| Thuốc BVTV | Đủ thời gian cách ly và báo cho công ty |
| Hàng dư chợ | Nhận cả mùi già còn dư sau phiên chợ Tết, nếu cây chưa úng |
Lợi ích cho hộ trồng: phần cây không bán hết ở chợ vẫn có đầu ra, thay vì bỏ đi sau Tết. Hộ cũng có thể dành riêng một phần ruộng để cây già, nhiều quả hơn, chuyên bán cho lò cất.
Nên liên hệ trước vụ gieo để thống nhất khối lượng. Xem thêm yêu cầu chung tại trang Thu mua nguyên liệu.
Gieo muộn sau mốc cuối tháng 9 âm lịch thì cây Coriandrum sativum có thể chưa kịp kết quả vào Tết, nhất là năm rét đậm. Khi đó cây vẫn bán được làm mùi non nhưng thơm kém.
Được, nhưng hàm lượng dầu thấp hơn. Lá mùi non chứa rất ít tinh dầu; phần lớn tinh dầu và linalool nằm ở quả, nên công ty ưu tiên cây nhiều quả.
Được, nếu cây chưa úng, chưa mốc. Hãy liên hệ sớm để công ty xếp lịch thu gom, vì cây tươi cần cất càng sớm càng tốt.
Bạn có nguyên liệu hoặc muốn liên kết trồng?
Thảo Dược Xanh thu mua nguyên liệu cho 22 loại tinh dầu, hỗ trợ giống và kỹ thuật cho nông hộ, HTX.
Đọc thêm: Tinh dầu mùi già Thu mua nguyên liệu tinh dầu Tắm mùi già ngày Tết
Nguồn tham khảo: Mùi già hút khách chợ Tết (VnBusiness) · Mùi của Tết (Znews) · Nhớ hương mùi già chiều 30 Tết (Thời báo Tài chính Việt Nam) · Cây rau mùi – Đỗ Tất Lợi