Tắm mùi già ngày Tết: cách nấu nước và dùng tinh dầu

Tắm mùi già là tục tắm “tất niên” chiều 30 Tết của nhiều gia đình miền Bắc. Cách nấu: rửa sạch 1–2 bó mùi già, thả vào nồi nước sôi, đun ngắn rồi pha thêm nước nguội cho vừa ấm. Khi không có mùi tươi, hòa 5–6 giọt tinh dầu mùi già với một thìa muối hoặc sữa tắm rồi cho vào chậu nước ấm.

Vì sao người miền Bắc tắm mùi già chiều 30 Tết?

Chiều 30 Tết, nhiều nhà nấu một nồi nước mùi già để cả nhà tắm trước giao thừa. Theo quan niệm dân gian, nước mùi già gột đi bụi bặm, vận xui và muộn phiền của năm cũ.

Ngoài ý nghĩa tục lệ, mùi già còn là “mùi Tết” của nhiều người. Có nhà nấu nước mùi già ngay từ đầu tháng Chạp để tắm gội, xông nhà.

Theo Đỗ Tất Lợi, cây mùi được trồng chủ yếu lấy lá làm gia vị; một số người dùng lá nấu nước tắm ngày Tết cho thơm. Y học cổ truyền ghi mùi có vị cay, tính ấm.

Chọn bó mùi già thế nào?

• Chọn cây đã có hoa, quả: cây già, nhiều quả thì nước thơm ngọt, ấm hơn. Mùi non chỉ có mùi xanh, hăng của lá.
• Thân chuyển từ xanh sang tía, nâu sẫm: dấu hiệu cây đã già, theo mô tả trên Thời báo Tài chính Việt Nam.
• Cây khô ráo, không úng: bó mùi úng, thối gốc thì nước có mùi ngai ngái.
• Lượng dùng: theo Thời báo Tài chính Việt Nam, chỉ cần khoảng 2 bó nhỏ là đủ thơm một nồi nước tắm.

Mùi già thường được thu rộ từ khoảng 25 tháng Chạp, bán nhiều nhất sáng 30 Tết. Nên mua sớm một hai ngày và để nơi thoáng.

Nấu nước mùi già: 5 bước

1. Rửa sạch: rũ đất ở rễ, rửa nhẹ tay, không vò nát lá.
2. Đun nước: đun sôi một nồi nước lớn, khoảng 5–10 lít tuỳ số người tắm.
3. Thả mùi vào: cho cả cây mùi vào nồi đang sôi, đậy nắp.
4. Đun ngắn: để sôi lại vài phút rồi tắt bếp, giữ nắp cho mùi không bay hết.
5. Pha nước: múc ra chậu, pha thêm nước nguội đến khi vừa ấm tay.

Có nhà nấu chung mùi già với hương nhu, sả hoặc vỏ bưởi. Hương nhu làm nước ấm, cay hơn; vỏ bưởi cho mùi tươi.

Mẹo nhỏ: dội nước mùi già sau khi đã tắm sạch bằng xà phòng. Để nguyên vài phút rồi lau khô, mùi thơm giữ lâu hơn.

Dùng tinh dầu mùi già thay bó mùi tươi

Ở thành phố, không phải năm nào cũng mua được mùi già đẹp. Tinh dầu mùi già được cất từ cả cây mùi đã kết hạt, nên mùi gần với nồi nước tắm Tết.

Cách dùng	Lượng tinh dầu	Hòa với	Nước
Chậu tắm người lớn	5–6 giọt	1 thìa muối hoặc sữa tắm	Chậu nước ấm
Nước tắm “đúng vị Tết”	4 giọt mùi già + 2 giọt hương nhu	10 ml sữa tắm không mùi	Khoảng 10 lít nước ấm
Ngâm chân	2–3 giọt	1 thìa muối	Chậu nước ấm
Trẻ trên 2 tuổi	1–2 giọt	Sữa tắm	Chậu nước lớn

Vì sao phải hòa trước? Tinh dầu không tan trong nước. Nhỏ thẳng vào chậu, dầu nổi thành giọt và có thể bám vào da gây rát. Hòa với muối, sữa tắm hoặc một thìa dầu nền giúp dầu phân tán đều hơn.

Khuấy đều nước trước khi dội. Nên thử trước ở mu bàn tay; thấy cay, rát thì thêm nước.

Mùi già tươi và tinh dầu khác nhau thế nào?

• Bó mùi tươi: cho cả tinh dầu lẫn các chất tan trong nước, mùi mộc, mỗi bó một khác. Hợp với nhà có bếp rộng, nồi lớn.
• Tinh dầu: chỉ có phần thơm bay hơi, mùi ổn định, đo được bằng giọt. Hợp với nhà phố, tắm vòi sen hoặc cần nhanh.

Có thể kết hợp: nấu một bó mùi nhỏ, rồi nhỏ thêm 2–3 giọt tinh dầu đã hòa sữa tắm cho thơm đậm.

Tinh dầu mùi già còn dùng xông phòng ngày Tết: 3–4 giọt vào máy khuếch tán ở phòng khách, chạy ngắt quãng.

Câu hỏi thường gặp

Mua lẻ: Tinh dầu mùi già chai thủy tinh 10 ml — xem trang sản phẩm.

Đọc thêm: Tinh dầu mùi già: hương tắm Tết, cách dùng Tinh dầu thảo mộc Việt Nam Trồng mùi già cho Tết

Nguồn tham khảo: Nhớ hương mùi già chiều 30 Tết (Thời báo Tài chính Việt Nam) · Mùi già hút khách chợ Tết (VnBusiness) · Mùi hương của Tết (Đại biểu Nhân dân) · Cây rau mùi – Đỗ Tất Lợi