Cách dùng máy khuếch tán tinh dầu đúng cách

Máy khuếch tán tinh dầu chỉ cần 2–6 giọt cho mỗi lần chạy, tuỳ diện tích phòng. Nên chạy ngắt quãng 30–60 phút rồi nghỉ, mở hé cửa cho thoáng. Phòng có trẻ sơ sinh, người hen suyễn hoặc mèo thì giảm lượng dầu, rút ngắn thời gian hoặc không dùng. Vệ sinh máy sau vài lần dùng để không đọng dầu cũ.

Máy khuếch tán có những loại nào?

Loại	Cách hoạt động	Ưu điểm	Lưu ý
Siêu âm (phun sương)	Rung tạo sương từ nước pha vài giọt dầu	Phổ biến, êm, tạo ẩm nhẹ	Phải dùng nước sạch, vệ sinh thường xuyên
Phun nguyên chất (nebulizer)	Thổi khí làm dầu thành hạt mịn, không cần nước	Mùi đậm, nhanh	Tốn dầu, dễ quá liều; chạy thời gian rất ngắn
Đèn xông nến, đèn điện	Hơ nóng đĩa nước có dầu	Rẻ, đơn giản	Nhiệt làm mùi đổi; nến có nguy cơ cháy
Thụ động (bông, gỗ, đá)	Dầu tự bay hơi	An toàn, không điện	Mùi nhẹ, chỉ cho không gian nhỏ

Hướng dẫn dưới đây dành cho máy siêu âm, loại phổ biến nhất trong nhà.

Nhỏ bao nhiêu giọt là đủ?

Số giọt tính cho một lần chạy, máy có bình nước cỡ thông thường. Bảng là gợi ý tham khảo, tổng hợp từ các trang tinh dầu trên website.

Diện tích phòng	Số giọt	Thời gian chạy
Dưới 15 m² (phòng ngủ nhỏ)	2–3 giọt	20–30 phút
15–25 m²	3–4 giọt	30–45 phút
Trên 25 m² (phòng khách)	5–6 giọt	45–60 phút, nghỉ rồi chạy lại

Nhiều hơn không tốt hơn. Mùi quá nồng dễ gây nhức đầu, cay mắt. Nếu ngửi thấy mùi rõ ngay khi bước vào phòng là đã đủ.

Loại nồng thì giảm giọt: ngải cứu, long não, quế, đinh hương nên dùng 1–2 giọt, phối cùng loại dịu hơn.

Dùng máy khuếch tán: 6 bước

1. Đặt máy trên mặt phẳng, cao, xa tầm tay trẻ; không đặt sát đồ gỗ, giấy dán tường.
2. Đổ nước sạch ở nhiệt độ phòng đến vạch quy định.
3. Nhỏ tinh dầu theo bảng trên; không đổ quá vạch nước.
4. Hẹn giờ 30–60 phút, hoặc chọn chế độ chạy ngắt quãng nếu máy có.
5. Mở hé cửa hoặc cửa sổ cho phòng thoáng.
6. Tắt máy khi thấy nhức đầu, khó chịu, ho; ra chỗ thoáng.

Vì sao chạy ngắt quãng? Mũi quen mùi rất nhanh, sau một lúc ta thấy mùi nhạt dù dầu vẫn đang toả. Chạy liên tục cả đêm chỉ làm không khí đậm dầu hơn mà không thơm hơn.

Gợi ý phối theo mục đích

• Xua muỗi buổi tối: 3 giọt sả Java và 2 giọt màng tang hoặc húng quế. So sánh các loại ở bài tinh dầu đuổi muỗi loại nào tốt.
• Thư giãn trước khi ngủ: 3–4 giọt ngọc lan lá, chạy khoảng 30 phút rồi tắt.
• Khử mùi bếp, phòng khách: 3–4 giọt sả chanh hoặc màng tang.
• Mùi ấm ngày Tết: 3–4 giọt mùi già, có thể thêm 1 giọt quế vỏ.

Danh sách tinh dầu theo nhu cầu có tại trang tinh dầu thảo mộc Việt Nam.

Nhà có trẻ nhỏ, người hen suyễn, mèo thì sao?

Trẻ nhỏ: không khuếch tán trong phòng trẻ sơ sinh. Với trẻ lớn hơn, chỉ dùng loại dịu, ít giọt, phòng thoáng. Không dùng bạc hà, tràm 5 gân, long não gần trẻ dưới 6 tuổi.

Người hen suyễn, dễ dị ứng: giảm lượng dầu và thời gian chạy. Ngừng ngay nếu khò khè, ho, tức ngực.

Mèo: theo VCA Animal Hospitals, mèo có ít một số men gan cần để chuyển hoá tinh dầu nên đặc biệt nhạy cảm. Các tinh dầu được liệt kê là độc với mèo gồm quế, họ cam chanh, bạc hà peppermint, thông, tràm trà, ngọc lan tây (ylang ylang, khác cây ngọc lan lá).

Mèo liếm lông nên dầu bám trên lông sẽ bị nuốt vào. Không khuếch tán trong phòng kín có mèo, để mèo có lối ra phòng khác. Mèo chảy dãi, đi loạng choạng, nôn, run, thở khó cần đưa đi thú y ngay.

Chim cảnh cũng nhạy cảm với tinh dầu; không đặt máy gần lồng chim.

Vệ sinh máy khuếch tán

• Sau mỗi lần dùng: đổ nước thừa, lau khô bình.
• Mỗi tuần hoặc khi đổi loại dầu: đổ nước sạch pha một ít giấm ăn, chạy vài phút, đổ đi rồi lau.
• Lau đĩa rung bằng tăm bông nhúng cồn, nhẹ tay theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Không để nước đọng lâu trong máy; nước cũ dễ có cặn, mùi lạ.

Dầu cũ bám lại làm mùi lần sau bị lẫn, máy phun yếu dần.

Câu hỏi thường gặp

Mua lẻ: Tinh dầu chai thủy tinh 10 ml — xem danh mục Tinh dầu thảo mộc.

Đọc thêm: Tinh dầu thảo mộc Việt Nam Tinh dầu ngọc lan lá Bảo quản tinh dầu, hạn dùng

Nguồn tham khảo: Essential oil and liquid potpourri poisoning in cats (VCA Animal Hospitals)