Tin tức

Kỹ thuật bóc và phơi vỏ quế để giữ tinh dầu

26 Tháng 10, 2026

Vỏ quế nên bóc vào hai mùa cây nhiều nhựa: tháng 3–4 và tháng 8–10. Ken vỏ quanh gốc trước khoảng 1 tuần, bóc từng khoanh dài 40–60 cm, lau sạch lòng vỏ, phơi trên bạt. Vỏ khô đều, phân loại theo vị trí và độ dày, bảo quản kín, chống ẩm sẽ giữ được tinh dầu và không mốc.

Bóc vỏ quế vào mùa nào?

Bộ Nông nghiệp có hướng dẫn kỹ thuật nuôi dưỡng, sơ chế và bảo quản quế (Quyết định 14/QĐ-BNN-TCLN năm 2022). Theo đó, vỏ quế khai thác theo thời vụ tỉa thưa, gồm hai mùa:

  • Mùa xuân: tháng 3 đến tháng 4.
  • Mùa thu: tháng 8 đến tháng 10.

Đây là lúc cây nhiều nhựa, vỏ dễ tách khỏi gỗ. Đỗ Tất Lợi ghi quế Thanh Hóa bóc vào tháng 4–5 và 9–10, cũng theo hai mùa nhựa. Ngoài mùa này, vỏ dính chặt, bóc dễ rách, vụn nhiều.

Kiểm tra trước khi bóc: rạch thử một đường nhỏ ở gốc. Vỏ tách nhẹ, lòng vỏ ướt nhựa là cây đang dễ bóc; phải cạy mạnh mới tách thì nên chờ thêm.

Các bước bóc vỏ

Quy trình dưới đây theo Quyết định 14/QĐ-BNN-TCLN:

  1. Ken vỏ trước 1 tuần. Ken một vòng vỏ quanh gốc để giảm lượng nước trong vỏ. Vỏ ít nước thì nhanh khô, ít mốc.
  2. Bóc khoanh gốc. Bóc một khoanh vỏ sát gốc trước.
  3. Cắt khoanh tiếp theo. Cắt vòng thứ hai cách vòng dưới 40–60 cm.
  4. Rạch dọc và tách. Rạch một đường dọc giữa hai vòng, tách nhẹ tấm vỏ ra khỏi thân.
  5. Nhẹ tay. Tránh làm xây xát lòng thanh quế; lòng vỏ trầy xước dễ thâm và mốc.
  6. Lau lòng vỏ. Lau sạch, lau khô phần lòng thanh quế trước khi phơi.

Vỏ từ cây già dày, nhiều dầu hơn vỏ cây non. Thông tin về hàm lượng tinh dầu và vùng quế xem thêm ở trang tinh dầu quế vỏ.

Ủ vỏ hay phơi ngay?

Hai cách làm có trong tài liệu:

  • Quế Thanh (cổ truyền): Đỗ Tất Lợi mô tả vỏ được ủ trong sọt lót lá chuối tươi, đảo hằng ngày. Mùa nóng ủ khoảng 3 ngày, mùa lạnh 7 ngày; cả quá trình đến khi được quế mất 15–16 ngày hoặc lâu hơn. Ông lưu ý “ủ không tốt, quế cũng mất giá trị”.
  • Quế cassia: cũng theo Đỗ Tất Lợi, vỏ chỉ phơi trong mát rồi đóng gói, không ủ cầu kỳ.

Vùng quế Lào Cai (Yên Bái cũ) chủ yếu trồng Cinnamomum cassia. Hộ trồng nên theo cách phơi mà người mua yêu cầu. Với vỏ bán cho lò cất tinh dầu, điều quan trọng là khô đều, không mốc, không cần ủ.

Phơi vỏ thế nào để giữ dầu?

Quyết định 14 yêu cầu phơi vỏ trên bạt, không phơi trên đất hoặc đường đi. Phơi trên đất làm vỏ lẫn cát, hút ẩm từ dưới lên.

Các điểm nên làm:

  • Phơi nơi mát, thoáng gió khi nắng gắt. Đỗ Tất Lợi ghi vỏ quế cassia được “phơi trong mát”. Nắng quá gắt dễ làm mặt ngoài khô nhanh trong khi lòng vỏ còn ẩm.
  • Đảo vỏ mỗi ngày để khô đều hai mặt.
  • Thu vào trước sương đêm, mưa; không để vỏ đang phơi bị ướt lại.
  • Kiểm tra khô: vỏ bẻ giòn, không dẻo, không mùi ẩm. Đây cũng là yêu cầu khi bán vỏ cho Thảo Dược Xanh.

Tài liệu hướng dẫn không ghi số ngày phơi và độ ẩm mục tiêu. Thời gian thực tế tuỳ thời tiết và độ dày vỏ.

Phân loại vỏ sau khi phơi

Cách phân loại Loại Đặc điểm
Theo vị trí Quế Trung Châu Từ thân, vỏ dày, nhiều dầu
Theo vị trí Quế Thượng Biểu Từ ngọn và cành lớn
Theo vị trí Quế Hạ Căn Từ đoạn gốc dưới 1 m
Theo vị trí Quế Chi Từ cành nhỏ
Theo độ dày A / B / C Trên 5 mm / 2,5–5 mm / dưới 2,5 mm; dài 40–60 cm

Mảnh vỡ, gãy loại ra từ các loại A, B, C gọi là quế vụn. Vụn vỏ không bán được giá vỏ thanh nhưng vẫn cất được tinh dầu.

Bảo quản chống mốc

Theo Quyết định 14 và tiêu chuẩn quế xuất khẩu TCVN 3230-1990:

  • Đóng gói: thùng gỗ lót túi polyetylen hoặc giấy hút ẩm; bao lớn khoảng 150–200 kg.
  • Kê cao: cách mặt đất trên 20 cm, cách tường trên 30 cm, cách trần 50 cm.
  • Kho khô, sạch: không để quế lẫn với hàng có mùi lạ.
  • Kiểm tra côn trùng khoảng 3 tháng một lần.

Vỏ bị mốc trắng, mốc xanh mất giá trị cả làm gia vị lẫn cất dầu. Lô nào ẩm lại, phơi lại ngay khi trời nắng.

Bán vỏ vụn, cành lá cho lò cất

Thảo Dược Xanh thu mua vỏ quế khô, vụn vỏ, vỏ cành tỉa, cùng cành lá quế. Yêu cầu: khô đều, bẻ giòn, không mốc, không lẫn đất đá; vụn vỏ đóng bao riêng với vỏ thanh. Ghi rõ vùng và tuổi cây ước tính để phân lô.

Cách bán gồm 4 bước:

  1. Gọi hoặc nhắn Zalo 0983.299.529, gửi ảnh vỏ và sản lượng ước tính.
  2. Gửi mẫu vỏ cho công ty.
  3. Công ty thử hàm lượng dầu của mẫu.
  4. Thoả thuận thu mua theo kết quả mẫu.

Công ty cam kết không mua nguyên liệu từ chặt phá rừng. Xem vùng ưu tiên tại trang Thu mua nguyên liệu.

Câu hỏi thường gặp

Bóc vỏ quế ngoài mùa có được không?

Được nhưng vỏ khó bóc, dễ rách, nhiều vụn. Hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp chỉ khai thác vỏ Cinnamomum cassia theo hai mùa tháng 3–4 và tháng 8–10.

Vì sao phải ken vỏ trước khi chặt?

Ken vỏ quanh gốc khoảng 1 tuần giúp giảm nước trong vỏ. Vỏ ít nước thì phơi nhanh khô, ít mốc và dễ bảo quản hơn.

Lá quế sau khi chặt cây có bán được không?

Có. Lá và cành non của cây tỉa thưa được thu gom để cất tinh dầu. Xem cách thu gom ở bài bán cành lá quế cho lò cất.

Bạn có nguyên liệu hoặc muốn liên kết trồng?

Thảo Dược Xanh thu mua nguyên liệu cho nhiều loại tinh dầu, hỗ trợ giống và kỹ thuật cho nông hộ, HTX.

Xem trang Thu muaZalo 0983.299.529

Đọc thêm: Tinh dầu quế vỏ Tinh dầu quế cành, lá Thu mua nguyên liệu Tinh dầu thảo mộc Việt Nam

Nguồn tham khảo: Quyết định 14/QĐ-BNN-TCLN năm 2022 hướng dẫn kỹ thuật nuôi dưỡng, sơ chế và bảo quản sản phẩm Quế · TCVN 3230-1990 Quế xuất khẩu · Cây quế – Đỗ Tất Lợi

Zalo