Cách xông hơi giải cảm bằng tinh dầu: từng bước an toàn

Xông hơi giải cảm bằng tinh dầu chỉ cần khoảng 1 lít nước nóng và 3–5 giọt tinh dầu, xông mặt 5–10 phút. Theo y học cổ truyền, xông giúp ra mồ hôi khi bị cảm lạnh. Xông giúp dễ chịu, đỡ nghẹt mũi nhưng không chữa khỏi cảm. Mỗi lần không quá 15–20 phút, xông xong lau khô, giữ ấm.

Table of Contents

Khi nào nên xông hơi giải cảm?

Theo y học cổ truyền, xông là phép làm ra mồ hôi, hợp với cảm lạnh. Dấu hiệu thường gặp: ớn lạnh, sợ gió, nhức đầu, đau mỏi người, ngạt mũi, chưa ra mồ hôi.

Không hợp với người sốt cao, sợ nóng, đã ra nhiều mồ hôi. Người già yếu, thai phụ, trẻ nhỏ cũng không nên xông. Danh sách đầy đủ ở bài xông hơi: ai không nên xông.

Theo nghiên cứu, tổng quan Cochrane năm 2017 đánh giá bằng chứng về hít hơi nóng ẩm khi cảm lạnh ở mức thấp. Chưa kết luận được xông giúp khỏi nhanh hơn; nhóm xông còn ghi nhận nhiều tác dụng phụ hơn.

Vì vậy, nên coi xông là cách cho dễ chịu trong lúc ốm nhẹ, không phải thuốc chữa cảm.

Chọn tinh dầu nào để xông?

Có thể dùng một loại hỗn hợp sẵn như tinh dầu lá xông, hoặc tự phối từ vài tinh dầu đơn. Tổng số giọt cho một bát nước khoảng 1 lít không nên quá 5 giọt.

Tinh dầu	Cảm giác khi xông	Số giọt (người lớn)	Lưu ý
Lá xông (hỗn hợp)	Thảo mộc, chanh sả, ấm	3–5	Dùng riêng được
Hương nhu trắng	Ấm, cay kiểu đinh hương	1–2	Nồng, nên phối loại khác
Bạc hà á	Mát, thông mũi	2–3	Không dùng gần trẻ dưới 6 tuổi
Tràm 5 gân	Hăng mát	1–2	Không dùng cho trẻ dưới 6 tuổi

Gợi ý phối nhanh: 1 giọt hương nhu trắng, 2 giọt sả Java, 1 giọt bạc hà á. Mùi ấm của hương nhu đi cùng nốt mát của bạc hà, gần với nồi lá xông ở quê.

Nếu nhà có sẵn lá vườn, xem thêm cách nấu nồi lá xông tươi.

Chuẩn bị gì trước khi xông?

Nước: khoảng 1 lít nước vừa đun sôi, để 1–2 phút cho hết sủi bọt.
Bát, chậu: loại đáy rộng, nặng, khó lật. Đặt trên bàn phẳng, chắc.
Khăn: một khăn bông lớn để trùm, một khăn khô và áo khô để thay.
Người xông: uống một cốc nước ấm, ngồi ghế vững, nơi kín gió.

Không đặt bát trên đùi, trên giường hay đệm. Một nghiên cứu ở Hà Lan cho thấy phần lớn ca bỏng nặng khi xông là do nước nóng đổ vào lòng. Rất ít ca bỏng do hơi.

Xông mặt bằng tinh dầu: 7 bước

Đặt bát nước nóng giữa bàn, xa mép bàn.
Nhỏ 3–5 giọt tinh dầu khi nước đã ngừng sôi.
Ngồi thẳng, mặt cách mặt nước khoảng 30 cm; không cúi sát.
Trùm khăn lên đầu và bát, chừa một khe nhỏ cho thoáng.
Nhắm mắt, hít thở đều bằng mũi trong 5–10 phút.
Dừng ngay nếu thấy choáng, bủn rủn, hồi hộp, tức ngực hoặc khó thở.
Lau khô mặt, cổ, mặc ấm và nằm nghỉ.

Tần suất: xông mặt 1–2 lần mỗi ngày khi cần. Tinh dầu bay hơi nhanh, sau 10 phút mùi đã nhạt; không cần nhỏ thêm.

Xông toàn thân kiểu truyền thống thế nào?

Xông toàn thân ra mồ hôi nhiều hơn, nên rủi ro mất nước, choáng cũng cao hơn. Chỉ áp dụng cho người lớn khoẻ mạnh.

Pha 5–8 giọt tinh dầu vào nồi nước nóng 2–3 lít, thay cho một phần lá.
Đặt nồi trên nền nhà hoặc mặt bàn chắc chắn, không đặt trên giường.
Ngồi cạnh nồi, mở hé nắp từ từ để hơi thoát ra dần.
Người nhà phủ một chăn mỏng kín người và nồi.
Mồ hôi ra vừa đủ, người thấy nhẹ thì dừng; không quá 15–20 phút.

Xông toàn thân tối đa 2–3 lần mỗi tuần. Người cao tuổi nên có người ngồi phía sau đỡ vai để tránh ngã.

Sau khi xông cần làm gì?

Lau khô mồ hôi, thay áo khô, đắp chăn mỏng nghỉ ngơi.
Uống thêm nước ấm để bù lượng nước mất qua mồ hôi.
Không tắm ngay, tránh quạt, gió lạnh, điều hoà thổi thẳng.
Dọn ngay nước xông, cất chai dầu xa tầm tay trẻ em.
Đi khám khi sốt cao, khó thở, sốt kéo dài hoặc xông 1–2 ngày không đỡ.

Lưu ý an toàn khi xông bằng tinh dầu

Không uống tinh dầu, không nhỏ vào mũi. Lỡ nuốt phải: không cố gây nôn; gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế, mang theo chai dầu.
Không bôi nguyên chất. Nếu thoa da, pha dưới 1% (tối đa 2 giọt trong 10 ml dầu nền) và thử trước ở cổ tay.
Không trùm chăn xông cho trẻ nhỏ. Trẻ em chỉ nên khuếch tán nhẹ trong phòng thoáng.
Thai phụ, người mới sinh, người cao huyết áp, bệnh tim không xông toàn thân.
Không xông trong phòng kín có mèo; mèo rất nhạy với tinh dầu.

Thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Xông hơi giải cảm bao nhiêu phút là đủ?

Xông mặt khoảng 5–10 phút; mỗi lần xông không quá 15–20 phút. Xông lâu hơn dễ mất nước, chóng mặt mà không thêm lợi ích.

Có nên cho tinh dầu vào nước đang sôi không?

Không nên. Nhỏ tinh dầu khi nước đã ngừng sôi để mùi lan dần, đỡ hăng mắt và giảm nguy cơ hơi nóng phả mạnh vào mặt.

Xông xong có nên gội đầu, tắm ngay không?

Không nên tắm ngay. Hãy lau khô mồ hôi, thay áo và nghỉ ngơi; khi người đã ráo và ấm lại mới tắm nước ấm nhanh.

Mua lẻ: Tinh dầu lá xông chai thủy tinh 10 ml — xem trang sản phẩm.

Đọc đầy đủ về tinh dầu lá xông

Thành phần, công dụng, chỉ tiêu chất lượng và vùng nguyên liệu — tổng hợp có nguồn.

Xem trang tinh dầu lá xông Zalo 0983.299.529

Đọc thêm: Tinh dầu lá xông: nồi xông dân gian, cách xông đúng Tinh dầu thảo mộc Việt Nam Nấu nồi lá xông tươi tại nhà

Nguồn tham khảo: Xông lá đúng cách (VnExpress, BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ) · Heated, humidified air for the common cold (Cochrane, 2017) · Baartmans M. và cs. Steam inhalation therapy: severe scalds as an adverse side effect. Br J Gen Pract 2012 · Đỗ Tất Lợi, Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam.

Cách xông hơi giải cảm bằng tinh dầu đúng cách