5 Tháng 11, 2026
“Aromatherapy” (liệu pháp hương thơm) là chữ do nhà hoá học Pháp René-Maurice Gattefossé đặt ra và in thành sách năm 1937. Câu chuyện nổi tiếng: năm 1910 ông bị bỏng nặng trong một vụ nổ phòng thí nghiệm và dùng tinh dầu oải hương. Sau ông, bác sĩ quân y Jean Valnet — từng phục vụ ở Bắc Kỳ — và Marguerite Maury đưa tinh dầu vào y học và chăm sóc cơ thể.
Thông tin nhanh
| Người | Năm | Đóng góp |
|---|---|---|
| René-Maurice Gattefossé (1881–1950) | 1937 | Sách Aromathérapie, đặt tên ngành |
| Marguerite Maury (1895–1968) | 1950s–60s | Xoa bóp với tinh dầu pha loãng, mở phòng ở Anh |
| Jean Valnet (1920–1995) | 1964 | Sách Aromathérapie cho giới y khoa |
| Robert Tisserand | 1977 | The Art of Aromatherapy, phổ biến ở thế giới nói tiếng Anh |
Gattefossé làm cho công ty nước hoa của gia đình ở Lyon. Năm 1910, một vụ nổ trong phòng thí nghiệm làm ông bỏng hai tay. Theo lời chính ông kể lại, vết thương bắt đầu hoại thư; ông rửa bằng “tinh chất oải hương” và vết thương dừng tiến triển.
Câu chuyện bị kể sai thế nào? Bản phổ biến trên mạng nói ông “nhúng tay vào thùng oải hương ngay lập tức và khỏi trong vài giờ”. Ghi chép gốc không nói vậy — vết bỏng nặng và cần thời gian. Tức là trải nghiệm có thật, nhưng phần “phép màu” là được thêm vào.
Sau Thế chiến I, Gattefossé làm việc với bệnh viện quân đội để thử tinh dầu trong chăm sóc vết thương. Năm 1937, ông in sách Aromathérapie: les huiles essentielles, hormones végétales. Ông coi tinh dầu là đối tượng của hoá học và y học, không chỉ của nước hoa.
Valnet là bác sĩ quân y Pháp, phục vụ ở Bắc Kỳ (miền Bắc Việt Nam) đầu những năm 1950. Ông kể đã dùng tinh dầu để chăm sóc vết thương khi thiếu thuốc. Sách Aromathérapie (1964) của ông giúp phổ biến tinh dầu trong giới bác sĩ Pháp — đến nay ở Pháp vẫn có bác sĩ, dược sĩ chuyên về tinh dầu.
Maury, một y tá – nhà sinh hoá người Áo sống ở Pháp và Anh, phát triển cách xoa bóp với tinh dầu pha loãng và công thức “cá nhân hoá” cho từng người. Đây là nguồn gốc của aromatherapy kiểu spa phổ biến ngày nay.
Aromatherapy (liệu pháp hương thơm) là việc dùng tinh dầu thực vật để hít, xông hoặc xoa bóp pha loãng nhằm thư giãn và chăm sóc cơ thể. Chữ này do Gattefossé phổ biến qua sách năm 1937.
Nhà hoá học Pháp René-Maurice Gattefossé, trong sách Aromathérapie năm 1937.
Có thật ông bị bỏng năm 1910 và dùng tinh dầu oải hương. Chi tiết “nhúng tay và khỏi ngay” là phần kể thêm, không có trong ghi chép của ông.
Bài viết kể lịch sử, không phải hướng dẫn chữa bệnh. Thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Mua lẻ: Tinh dầu thảo mộc Việt Nam chai thủy tinh 10 ml — xem danh mục Tinh dầu thảo mộc.
Tìm hiểu 23 loại tinh dầu thảo mộc Việt Nam
Thành phần, công dụng, chỉ tiêu chất lượng và vùng nguyên liệu — tổng hợp có nguồn.
Đọc thêm: Lịch sử tinh dầu Người Bundjalung và cây tràm trà Tinh dầu thảo mộc Việt Nam
Nguồn tham khảo: Gattefossé R.-M. (1937). Aromathérapie. Girardot, Paris. (Bản tiếng Anh: Gattefossé’s Aromatherapy, C.W. Daniel, 1993.) · Tisserand R. (2011). Gattefossé’s burn · NCCIH. Aromatherapy