Tin tức

Cách chiết xuất tinh dầu quế: từ vỏ, cành lá đến chai dầu

14 Tháng 11, 2026

Tinh dầu quế được chiết bằng chưng cất hơi nước từ vỏ hoặc cành lá cây Cinnamomum cassia. Hơi nước kéo tinh dầu ra khỏi nguyên liệu, ngưng lại rồi tách lớp; dầu quế nặng hơn nước nên lắng ở đáy. Một mẻ cành lá ở lò vùng cao kéo dài khoảng 3 giờ, cho chừng 0,3–0,8% dầu.

Tinh dầu quế được chiết từ bộ phận nào?

Cây quế cho hai nguồn nguyên liệu, dầu thu được cũng khác nhau.

Tiêu chí Vỏ quế Cành, lá quế
Nguồn Vỏ thân, vỏ cành, vụn vỏ Cành non và lá tỉa hằng năm
Tỷ lệ tinh dầu (tham khảo) Khoảng 1–5% Khoảng 0,3–0,8%
Cinnamaldehyde Khoảng 75–91% Khoảng 70–88% (ISO 3216)
Mùi dầu Đậm, tròn, ngọt Cay, sắc hơn
Dùng nhiều cho Hương liệu thực phẩm Gia dụng, công nghiệp

Ở các lò cất vùng cao, nguyên liệu chính là cành lá. Vỏ quế đẹp thường bán làm gia vị; còn cành lá tỉa thì vườn nào cũng có mỗi năm.

Thông tin đầy đủ về từng loại có ở trang tinh dầu quế vỏ và tinh dầu quế cành lá.

Vì sao dùng chưng cất hơi nước?

Cinnamaldehyde, chất tạo mùi quế, sôi ở nhiệt độ cao hơn nước nhiều. Khi đi cùng hơi nước, nó bay hơi được ở khoảng 100 °C. Nhờ vậy lò cất chỉ cần nồi, bếp củi và nước.

Cách này không dùng dung môi nên dầu không lẫn hoá chất lạ. Chiết bằng dung môi cho ra nhựa dầu quế (oleoresin), là sản phẩm khác, dùng trong công nghiệp thực phẩm.

Quy trình ở lò cất: 6 bước

  1. Chọn và sơ chế nguyên liệu: cành lá hoặc vỏ phải khô đều, không mốc, không lẫn đất. Vỏ được nghiền nhỏ; cành lá băm ngắn cho dễ nén.
  2. Nạp nồi: xếp nguyên liệu lên vỉ, nén vừa phải. Nén lỏng thì hơi đi tắt qua khe, nén quá chặt thì hơi không qua hết.
  3. Cấp hơi và giữ lửa đều: hơi nước từ đáy nồi hoặc nồi hơi riêng đi xuyên lớp nguyên liệu, kéo theo tinh dầu.
  4. Ngưng tụ: hỗn hợp hơi đi qua ống ngưng làm mát bằng nước, thành nước lẫn dầu chảy vào thùng chiết.
  5. Tách dầu: để yên cho tách lớp. Dầu quế lắng xuống đáy, người cất xả lấy phần dầu ở dưới.
  6. Lắng, lọc, kiểm nghiệm: để dầu lắng tiếp, tách hết nước, lọc trong rồi lấy mẫu phân tích.

Ở các xã trồng quế, lò cất thường là một nồi thép lớn trên bếp củi, ống ngưng làm mát bằng nước suối.

Một nghiên cứu năm 2023 tại Yên Bái (nay thuộc tỉnh Lào Cai) mô tả cụ thể: mỗi mẻ khoảng 200 kg cành lá, cất 3 giờ ở 100 °C, thu khoảng 0,45% dầu tính theo thể tích trên khối lượng.

Vì sao tinh dầu quế chìm trong nước?

Phần lớn tinh dầu nhẹ hơn nước và nổi lên trên. Dầu quế thì ngược lại, vì cinnamaldehyde nặng hơn nước.

Điều này quyết định cách làm thùng chiết: vòi xả dầu đặt ở đáy, nước chảy tràn ở phía trên. Lò vốn cất sả, cất tràm muốn chuyển sang cất quế phải sửa lại thùng chiết.

Dầu chìm trong nước là đặc điểm bình thường của dầu quế. Nhưng riêng dấu hiệu này chưa đủ để kết luận dầu nguyên chất; cách kiểm tra kỹ hơn có ở bài phân biệt tinh dầu quế thật, giả.

Một tấn nguyên liệu cho bao nhiêu dầu?

Con số dưới đây là chia đơn giản từ tỷ lệ tham khảo; thực tế tuỳ tuổi cây, độ khô và cách cất.

Nguyên liệu Tỷ lệ tham khảo Dầu từ 1 tấn nguyên liệu
Cành lá quế 0,3–0,8% Khoảng 3–8 kg
Vỏ quế 1–5% Khoảng 10–50 kg

Vỏ từ cây già dày và nhiều dầu hơn vỏ cây non. Cành lá để mốc, phơi quá lâu ngoài nắng mưa thì hao dầu và dầu có mùi lạ.

Hộ có cành lá tỉa có thể xem cách thu gom và bán cành lá quế cho lò cất.

Dầu sau khi cất được xử lý và kiểm tra thế nào?

Dầu mới cất còn lẫn nước và cặn. Lò cất để lắng, tách nước, lọc rồi mới đóng can.

Hai chỉ tiêu quan trọng nhất là cinnamaldehyde và coumarin. Tiêu chuẩn ISO 3216 cho dầu quế cassia quy định trans-cinnamaldehyde khoảng 70–88%. Coumarin bị giới hạn trong thực phẩm ở nhiều thị trường nên phải ghi rõ trên phiếu kiểm nghiệm.

Phần lớn dầu thô từ lò vùng cao được bán cho doanh nghiệp tinh chế. Bã sau cất phơi khô làm chất đốt cho mẻ sau, hoặc ủ làm phân. Nước chưng còn mùi quế nhẹ, dùng lau nhà được.

Có nên tự chiết xuất tinh dầu quế tại nhà?

Không nên, vì ba lý do.

  • Thu được rất ít: nồi nhà không kín, không có ống ngưng. Vài lạng vỏ quế hầu như chỉ cho nước có mùi quế.
  • Dầu quế dễ gây bỏng rát da: cinnamaldehyde là chất gây kích ứng mạnh. Dầu đậm đặc dính tay rất khó chịu.
  • Rủi ro cháy, bỏng hơi khi bịt kín nồi để “giữ hơi”.

Muốn có mùi quế trong nhà mà không cần tinh dầu, đun vài thanh quế với vỏ cam trong nồi nước nhỏ lửa. Hoặc làm nến thơm, túi thơm quế.

Lưu ý an toàn khi dùng tinh dầu quế

  • Không bôi tinh dầu quế lên da, kể cả khi đã pha loãng.
  • Không uống, không nhỏ vào đồ ăn thức uống ở nhà.
  • Phụ nữ mang thai không nên dùng; trẻ dưới 6 tuổi không xông quế.
  • Lỡ nuốt phải: không cố gây nôn, súc miệng, gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế.
  • Dầu dính da: lau bằng dầu ăn rồi rửa lại với xà phòng.

Câu hỏi thường gặp

Chiết xuất tinh dầu quế bằng phương pháp nào?

Tinh dầu quế Cinnamomum cassia được chiết bằng chưng cất hơi nước từ vỏ hoặc cành lá. Chiết bằng dung môi cho ra nhựa dầu quế, không phải tinh dầu.

Cất một mẻ tinh dầu quế mất bao lâu?

Khoảng 3 giờ cho một mẻ cành lá 200 kg, theo một nghiên cứu ở Yên Bái năm 2023. Vỏ quế khô, nghiền thô thường cần lâu hơn.

HTX có lò cất bán dầu quế thô cho Thảo Dược Xanh được không?

Được, sau khi thử mẫu. Gọi hoặc nhắn Zalo 0983.299.529, gửi mẫu dầu để công ty phân tích cinnamaldehyde rồi thoả thuận thu mua.

Mua lẻ: Tinh dầu quế vỏ đóng chai thủy tinh — xem trang sản phẩm.

Đọc đầy đủ về tinh dầu quế vỏ

Thành phần, công dụng, chỉ tiêu chất lượng và vùng nguyên liệu — tổng hợp có nguồn.

Xem trang tinh dầu quế vỏZalo 0983.299.529

Đọc thêm: Tinh dầu quế vỏ Tinh dầu quế cành, lá Chưng cất tinh dầu bằng hơi nước Kỹ thuật bóc và phơi vỏ quế

Nguồn tham khảo: Quyen & Quoc. Essential oil of Cinnamomum cassia twigs and leaves. Trop J Nat Prod Res, 2023 · Cinnamomum (PROSEA Spices) · Cây quế – Đỗ Tất Lợi · Tận dụng dư địa cho tinh dầu quế (Nông nghiệp & Môi trường)

Zalo