14 Tháng 11, 2026
Tinh dầu quế được chiết bằng chưng cất hơi nước từ vỏ hoặc cành lá cây Cinnamomum cassia. Hơi nước kéo tinh dầu ra khỏi nguyên liệu, ngưng lại rồi tách lớp; dầu quế nặng hơn nước nên lắng ở đáy. Một mẻ cành lá ở lò vùng cao kéo dài khoảng 3 giờ, cho chừng 0,3–0,8% dầu.
Cây quế cho hai nguồn nguyên liệu, dầu thu được cũng khác nhau.
| Tiêu chí | Vỏ quế | Cành, lá quế |
|---|---|---|
| Nguồn | Vỏ thân, vỏ cành, vụn vỏ | Cành non và lá tỉa hằng năm |
| Tỷ lệ tinh dầu (tham khảo) | Khoảng 1–5% | Khoảng 0,3–0,8% |
| Cinnamaldehyde | Khoảng 75–91% | Khoảng 70–88% (ISO 3216) |
| Mùi dầu | Đậm, tròn, ngọt | Cay, sắc hơn |
| Dùng nhiều cho | Hương liệu thực phẩm | Gia dụng, công nghiệp |
Ở các lò cất vùng cao, nguyên liệu chính là cành lá. Vỏ quế đẹp thường bán làm gia vị; còn cành lá tỉa thì vườn nào cũng có mỗi năm.
Thông tin đầy đủ về từng loại có ở trang tinh dầu quế vỏ và tinh dầu quế cành lá.
Cinnamaldehyde, chất tạo mùi quế, sôi ở nhiệt độ cao hơn nước nhiều. Khi đi cùng hơi nước, nó bay hơi được ở khoảng 100 °C. Nhờ vậy lò cất chỉ cần nồi, bếp củi và nước.
Cách này không dùng dung môi nên dầu không lẫn hoá chất lạ. Chiết bằng dung môi cho ra nhựa dầu quế (oleoresin), là sản phẩm khác, dùng trong công nghiệp thực phẩm.
Ở các xã trồng quế, lò cất thường là một nồi thép lớn trên bếp củi, ống ngưng làm mát bằng nước suối.
Một nghiên cứu năm 2023 tại Yên Bái (nay thuộc tỉnh Lào Cai) mô tả cụ thể: mỗi mẻ khoảng 200 kg cành lá, cất 3 giờ ở 100 °C, thu khoảng 0,45% dầu tính theo thể tích trên khối lượng.
Phần lớn tinh dầu nhẹ hơn nước và nổi lên trên. Dầu quế thì ngược lại, vì cinnamaldehyde nặng hơn nước.
Điều này quyết định cách làm thùng chiết: vòi xả dầu đặt ở đáy, nước chảy tràn ở phía trên. Lò vốn cất sả, cất tràm muốn chuyển sang cất quế phải sửa lại thùng chiết.
Dầu chìm trong nước là đặc điểm bình thường của dầu quế. Nhưng riêng dấu hiệu này chưa đủ để kết luận dầu nguyên chất; cách kiểm tra kỹ hơn có ở bài phân biệt tinh dầu quế thật, giả.
Con số dưới đây là chia đơn giản từ tỷ lệ tham khảo; thực tế tuỳ tuổi cây, độ khô và cách cất.
| Nguyên liệu | Tỷ lệ tham khảo | Dầu từ 1 tấn nguyên liệu |
|---|---|---|
| Cành lá quế | 0,3–0,8% | Khoảng 3–8 kg |
| Vỏ quế | 1–5% | Khoảng 10–50 kg |
Vỏ từ cây già dày và nhiều dầu hơn vỏ cây non. Cành lá để mốc, phơi quá lâu ngoài nắng mưa thì hao dầu và dầu có mùi lạ.
Hộ có cành lá tỉa có thể xem cách thu gom và bán cành lá quế cho lò cất.
Dầu mới cất còn lẫn nước và cặn. Lò cất để lắng, tách nước, lọc rồi mới đóng can.
Hai chỉ tiêu quan trọng nhất là cinnamaldehyde và coumarin. Tiêu chuẩn ISO 3216 cho dầu quế cassia quy định trans-cinnamaldehyde khoảng 70–88%. Coumarin bị giới hạn trong thực phẩm ở nhiều thị trường nên phải ghi rõ trên phiếu kiểm nghiệm.
Phần lớn dầu thô từ lò vùng cao được bán cho doanh nghiệp tinh chế. Bã sau cất phơi khô làm chất đốt cho mẻ sau, hoặc ủ làm phân. Nước chưng còn mùi quế nhẹ, dùng lau nhà được.
Không nên, vì ba lý do.
Muốn có mùi quế trong nhà mà không cần tinh dầu, đun vài thanh quế với vỏ cam trong nồi nước nhỏ lửa. Hoặc làm nến thơm, túi thơm quế.
Tinh dầu quế Cinnamomum cassia được chiết bằng chưng cất hơi nước từ vỏ hoặc cành lá. Chiết bằng dung môi cho ra nhựa dầu quế, không phải tinh dầu.
Khoảng 3 giờ cho một mẻ cành lá 200 kg, theo một nghiên cứu ở Yên Bái năm 2023. Vỏ quế khô, nghiền thô thường cần lâu hơn.
Được, sau khi thử mẫu. Gọi hoặc nhắn Zalo 0983.299.529, gửi mẫu dầu để công ty phân tích cinnamaldehyde rồi thoả thuận thu mua.
Mua lẻ: Tinh dầu quế vỏ đóng chai thủy tinh — xem trang sản phẩm.
Đọc đầy đủ về tinh dầu quế vỏ
Thành phần, công dụng, chỉ tiêu chất lượng và vùng nguyên liệu — tổng hợp có nguồn.
Đọc thêm: Tinh dầu quế vỏ Tinh dầu quế cành, lá Chưng cất tinh dầu bằng hơi nước Kỹ thuật bóc và phơi vỏ quế
Nguồn tham khảo: Quyen & Quoc. Essential oil of Cinnamomum cassia twigs and leaves. Trop J Nat Prod Res, 2023 · Cinnamomum (PROSEA Spices) · Cây quế – Đỗ Tất Lợi · Tận dụng dư địa cho tinh dầu quế (Nông nghiệp & Môi trường)